1971-74 сылларга Нам селотун Оройуоннааҕы культура дьиэтин директора, Москватаа5ы Щепкин аатынан театральнай училище выпускнига, Сунтаардааҕы народнай театры төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, Саха драм театрыгар, радиоҕа  артыыһынан үлэлээбит Иннокентий Егорович Охлопков аан бастаан драмкружогу саҕалаабыта. Намҥа бастакы идэтийбит тетрал саха классикатыттан бастакы улахан испэктээкиллэри туруортаан барбыта, билиҥҥээҥҥэ диэри дьон өйүгэр бу дьикти искусство Нам сыанатыгар ситэн – хотон турбута умнуллубакка сылдьар.

Оччотоо5у, өссө 40 –с сыллартан үөскээн кэлбит драм куруһуок үлэтин кыыма күүдэпчилэнэн, күөстүү оргуйан барбыта. С.Ефремов «Ини – бии», «Күкүр уус», «Күөх көппө» пьесалара туруоруллубуттара. Сүрдээх талааннаах дьон артыыс оруолугар, театр эйгэтигэр уһуйуллан киирэн барбыттара.

  1980 - с сылларга Нам оройуонун үрдүнэн, Нам сэлиэньэтин тэрилтэлэрин да иһинэн  элбэх театральнай көрүүлэр ыытыллаллара. Олортон  бастыҥ драмколлективтаах Намнааҕы педагогическай училище, Киин балыыһа, РайПО уо. д. а коллективтар  этилэр.

 Нам оройуонугар ити курдук театральнай хамсааһыны, өрө тыыллыыны өйөөн  улуус киинигэр, Оройуоннааҕы культура дьиэтигэр норуот театрын тэрийэргэ үлэ көдьүүстээхтик ыытылыбыта. 

          1991 с.  үөрэхтээх режиссер Раиса Семеновна Диодорова туруорбут «Наара суох» кэмиэдьийэтинэн «Народнай» ааты ылыы  ситиһиилээхтик көмүскэммитэ. Намҥа народнай театр үлэлээн киирэн барбыта.  

           Артыыстара үксүлэрэ киин балыыһа уонна атын активнай  тэрилтэлэр үлэһиттэриттэн састааптаммыттара. Олор ортолоругар бааллара: Е.Н. Андреева, И.И. Новгородов, С.С.Жирков, В.Е. Никонов, М.М.Винокурова, Х.Н. Акимова, Т.С. Христофорова, А.Д. Петров, Р.И.Иванова, Х.Н.Акимова, И.И. Григорьев, И.Л. Христофоров, К.С.Жиркова, В.П.Федоров, Л.Д. Рехлясова, А.И. Олесова, Н.И.Хордогосова, П.И.Овчинников уо. д. а.

 1992-1996 с. Намнааҕы норуот театрыгар режиссерунан  эдэр, талааннаах Л.М. Колпашникова кэлбитэ. Ити кэмнэргэ элбэх көрдөөх сценкалар оонньонор этилэр. Биир да концерт көрдөөх сценката суох ааспат буолара. Онтон сиэттэрэн, норуот театрын иһинэн конферансье, көрдөөх кэпсээни кэпсээччи В.Федоров суруйааччы, юморист Калистрат Еремеев сүрэхтээһиннэринэн «Кычык - кычык» диэн көр – күлүү бөлөҕө тэриллибитэ. Ити, Намҥа көр – күлүү жанра  сайдыытыгар биир саамай  таһаарыылаах кэмнэрэ этилэр.  

Л.М. Колпашникова улахан толору спектакллары эмиэ кыайа хото туруортаабыта, олортон: Харысхал «Сэрии тыйыс тыына», С.Ефремов «Лэкиэс», Дьячковскай «Араҥас өҥнөөх хопто» пьесалара Намҥа эдэр народнай театр үлэтин бигэ туруктаабыттара. Элбэх талааннаах дьон артыыс быһыытынан сыанаҕа боруобаламмыттара, үксүлэрэ театры таптаан билиҥҥээҥҥэ диэри бэриниилээхтик, киэн туттар артыыс дьоммут буола сылдьаллар.

 Л.М.Колпашникова бэйэтэ сүрдээх арылхай, комедийнай да, драматическай да артыыска, дэгиттэр талааннаах Л.Д.Рехлясовалыын толорор көрдөөх интермедиялара, оонньообут оруоллара, айбыт образтара билиҥҥээҥҥэ диэри үөрдэ-көтүтэ сылдьаллар.

1997 с. Улан – Удэ куоракка Илиҥҥи – Сибиирдээҕи культура уонна искусство академиятын театральнай отделениетын ситиһиилээхтик бүтэрэн, Намнааҕы народнай театрга эрдэттэн оонньуу сылдьыбыт буолан мин,  Иван Степанович Новиков,  режиссерунан үлэбин саҕалаабытым.

Бэйэм тула талааннаах, театрга бэриниилээх дьон баар буолан народнай театр иһинэн Л.Колпашникова режиссердаах «Кычык - кычык» көр-күлүү бөлөҕүн көхтөөхтүк уонна айымньылаахтык үлэлэппиппит.

Бастакы улахан ситиһиибитинэн  - республикатааҕы «Дьээбэрэҥ-1997» көр-күлүү конкурсун Гран-при буолбуппут. Онуоха, сүрүн  оруолу ылбыттара уус-уран тыл маастардара: В.П.Федоров, Ф.А.Соловьев, В.В.Бурнашев, артыыстар: Л.Д.Рехлясова, В.С.Николаев, С.Г.Алексеев, И.И.Колесов, М.К.Аргунов, В.Третьяков, В.Корнилова уо. д. а.

Бу мантан сиэттэрэн, Намнар көр-күлүүлэрин НВК Саха режиссера Э.Иванов «Оо дьэ, буолар да эбит!» диэн бэртээхэй көрдөөх киинэ уһулан, саха сайдан эрэр юморыгар биир сонун көстүү буолбута.

           Народнай театрбыт сыанатыгар үлэлиир  кэмнэрбэр, араас сылларга туруоруллубуттара:  Мария Обутова – Эверстова «Элигиэттэр», Иван Алексеев «Суорума былыттар», Григорий Эверстов тылбааһынан Михаил Зощенко «Бырыкысаанньа да накасаанньа», Калистрат Еремеев «Оломооттор», Степан Ефремов «Куорат кыыьа», Харысхал «Сэрии тыйыс тыына», Суорун Омоллоон «Киһини туох киэргэтэрэ» пьесалар, драмалар, комедиялар  уо. д. а. кылгас кэрчиктээх быһа тардыылар, сценкалар, литературнай дьүһүйүүлэр турбуттара.

           Нам улууһун өрөгөйдөөх күннэрин, юбилейдаах ыһыахтарын аһыллыыларыгар Нам улууһун үтүө номохторун уонна уһулуччулаах дьоннорун туһунан  театрализованнай көрдөрүүлэр сылын аайы нэһилиэнньэттэн  маассабай кыттыылаах көстүү буолан туруоруллар.

 Сахабыт сирин историческай личностара - Нам оҕонньор, Мыымах кинээс, Петр Бекетов, уһулуччулаах государственнай уонна политическай деятеллэрэ М.К.Аммосов,  И.Е.Винокуров оруолларын толорор бэйэбит артыыстардаах буолбуппут. Суорун Омоллоон аатынан опера уонна балет государственай театрын үрдүк сыанатыгар ыҥырыллар чиэскэ тикситэлээбиппит. Кинилэр ортолоругар:  Петр Овчинников – М.К.Аммосов, Андрей Замятин – П.А.Ойунскай, Григорий Максимов – И.Е.Винокуров оруолларын билиҥҥээҥҥэ диэри толоро сылдьаллар.

Нам народнай театрын историятыгар умнуллубаттык киирбит киэн туттар, артыыс  дьоммутунан буолаллар:

В.П.Федоров уус-уран тыл маастара,  «Дьээбэрэҥ» көр-күлүү конкурс кыайыылааҕа, хас да төгүл кэпсэтии жанрын лауреата, «Приз зрительских симпатий» номинация хаһаайына.

В.В.Бурнашев уус-уран тыл маастара,  «Дьээбэрэҥ» көр-күлүү конкурс кыайыылааҕа, үгүс төгүлүн кэпсэтии жанрын лауреата, «Высокое исполнительское мастерство» номинация кыайыылааҕа, Саха республикатын культуратын туйгуна.

Ф.А.Соловьев уус-уран тыл маастара,  «Дьээбэрэҥ» көр-күлүү конкурс кэпсэтии жанрын лауреата,  Саха республикатын культуратын туйгуна, дэгиттэр талааннаах артыыспыт,  алгысчыт, олоҥхоһут.

СССР культуратын туйгуна Л.Д.Рехлясова -  «Дьээбэрэҥ» көр-күлүү конкурс кыайыылааҕа, «Аныгы драматургия» республиканскай конкурс «Бастыҥ дьахтар оруолун толоруу» номинация кыайыылааҕа.

Испэктээкили туруорууга Намнааҕы народнай театр худуоһунньуга М.К.Аргунов – Майаҕа ыытыллыбыт Д.Ф.Ходулов 90 сааһыгар анаммыт республиканскай фестиваль «Бастыҥ сценография» номинациятын кыайбыта.

Ол иһигэр бэйэм үлэм үс төгүл «Бастыҥ режиссерскай үлэ» 2002 с., «Синяя птица» оҕо спектаклларын республиканскай күрэҕэр «Бастыҥ драматическай спектакль»  2011 с. уонна «Бастыҥ патриотическай спектакль» 2012 с. ааты ылбыттара.

Билигин  народнай театрга эдэр көлүөнэ режиссердара уонна артыыстара үлэлээн эрэллэр, Намнааҕы народнай театр үлэтэ өссө саҥа таһымҥа тахсан, театральнай искусствоны таптааччылар элбээн, эдэр артыыстарынан туолан, айымньылаах үлэҕэ  инники эрэли үөскэтэн, эдэр режиссердарбыт номнуо дьоһун үлэлэринэн биһирэттилэр.

2009 – 2011 с.  П. Абрамов эдэр, эрчимнээх режиссер кэлэн саҥа тыыннаах, айымньылаах үлэни саҕалаабыта. «Однажды  в Намцах» инсценировка, В.Н.Попов – Бочоох  «Үөлэн Кыырдьыт» олоҥхото, Ленинград блокадатын кыттыылааҕа Т.К.Ядрихинская ахтыытынан «Ленинград блокадатыгар Нам кыргыттара» инсценировка, «Эйиигин таптаары»  мюзикл  туруоруллубуттара. Саҥа эдэр артыыстар уһуйуллубуттара. Республиканскай көрүүлэргэ П.Абрамов режиссер быһыытынан «Олоҥхону сонун көрүү», «Бастыҥ режиссерскай үлэ» номинацияҕа тикситэлээбитэ.

Ол кэннэ, Бүлүүгэ ыытыллыбыт «Алыптаах мааска», Алампа 125 сааһыгар анаммыт республиканскай народнай театрдар фестивалларыгар Алампа «Олох оонньуута» драманы туруоран, «Бастыҥ дьоһун хардыы» номинацияҕа Намнааҕы народнай театр саҥа режиссера Т.Абрамова, театр эдэр артыыһа С.Охлопков  «Кэскиллээх артыыс» номинацияларга тиксэн   театр «Народнай» аатын ситиһиилээхтик көмүскээн уонна бигэргэтэн кэлбиттэрэ.

 Ону сэргэ, Нам народнай театра олоҥхону хаста да туруоран кэллэ. Олоҥхону таптааччылара П.П.Ядрихинскай-Бэдьээлэ «Дьырыбына Дьырылыатта» олоҥхотун туруоран, Павловскайга ыытылыбыт республиканскай олоҥхо туруоруутун күрэҕэр 1 миэстэҕэ таҕыстылар. Туруорааччы режиссер Н.Бушуев.

Ол түмүгүнэн, икки киэн туттар алгысчыттарбыт, норуот ырыаһыттара, ытыктанар дьоммут, төрүт культураны өрө туппут Д.И.Кривошапкин уонна К.Н.Тихонов Карелияҕа Аан дойдутааҕы фольклор фестивалыгар ситиһиилээхтик кыттан кэллилэр.

2011 сыллаахха Нам эдэр народнай театра 20 сылын үөрүүлээхтик көрсүбүтэ. Саха республикатын культуратын туйгуна, народнай театр, «Кычык-кычык» мини-театр артыыһа, уус-уран тыл маастара В.В.Бурнашев айар киэһэтинэн, эдэр режиссердар Т.Абрамова, А.Варламова уонна Салбаҥ нэһилиэгиттэн А. Кривогорницын үлэлэринэн, ону сэргэ  Намнааҕы №1 орто оскуола 10 «б» кылааһын театральнай куруһуогун спектаклынан  Намнааҕы народнай театр күннэрэ дьиҥ- чахчы театр дьикти, кэрэ эйгэтигэр куустарбыта, Нам артыыстарын айар талаана    көрөөччүгэ өрүү биһирэнэ туруоҕун, Нам  народнай театра инникилээҕин, театральнай искусство мэлдьи тыыннааҕын  мэктиэлээбиттэрэ.

Барҕа махтал буоллун бары Намнааҕы народнай театры төрүттэспиттэргэ, айар аартыгы арыйсыбыт талааннаах  артыыс дьоммутугар уонна  бары  театры таптааччыларга, күндү көрөөччүлэргэ!

Саха Республикатын культуратын туйгуна,

Намнааҕы народнай  театр 1996-2008 сс. режиссера,

Нам улууһун культуратын бочуоттаах үлэһитэ

И.С. Новиков